Sự kiện là dịp để các thế hệ thầy và trò Khoa Địa chất gặp gỡ, chia sẻ, cùng nhìn lại chặng đường học tập, công tác tại Khoa; tri ân các thế hệ thầy cô đã đặt nền móng, các thế hệ lãnh đạo đã xây dựng và đồng hành cùng Khoa trong suốt chiều dài lịch sử; đồng thời khẳng định trách nhiệm, tiếp nối truyền thống của thế hệ hôm nay trong chặng đường phát triển mới.
PGS.TS. Nguyễn Tài Tuệ, Bí thư Chi bộ, Trưởng khoa Địa chất trình bày Diễn văn kỷ niệm 60 năm xây dựng và phát triển Khoa Địa chất.
Cách đây tròn 60 năm, ngày 15 tháng 8 năm 1966, giữa những năm tháng khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp đã ký Quyết định số 284/1966/QĐ-BĐH-THCN, chính thức thành lập Khoa Địa lý - Địa chất thuộc Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Sự kiện ấy đánh dấu sự ra đời của một đơn vị đào tạo và nghiên cứu khoa học Địa chất, đặt nền móng cho hành trình sáu thập kỷ đóng góp vào sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực và khám phá địa chất, tài nguyên của đất nước.
Dưới sự dẫn dắt của GS.TS.NGND. Nguyễn Văn Chiển - nhà địa chất tiêu biểu của Việt Nam, Chủ nhiệm Khoa đầu tiên - tại khu sơ tán T104-K1 giữa vùng núi Lục Ba, Đại Từ, Thái Nguyên, những lớp học đầu tiên đã được dựng lên trong muôn vàn gian khó. Các thầy cô và sinh viên khóa đầu tiên, Khóa 11 (1966-1970), vừa học tập, giảng dạy, vừa tự tay chặt nứa, làm gạch, dựng lớp, xây dựng nơi học tập giữa đại ngàn trong những năm tháng chiến tranh. Dưới ánh đèn dầu nơi núi rừng, những thế hệ đầu tiên của Khoa đã được tôi luyện cả về tri thức, bản lĩnh và ý chí nghề nghiệp. Chính từ những ngày tháng gian khó ấy, những viên gạch nền móng đầu tiên cho sự nghiệp đào tạo và nghiên cứu địa chất của Khoa đã được đặt xuống, bền bỉ theo năm tháng và trở thành điểm tựa cho các thế hệ tiếp nối.
Sau ba thập kỷ phát triển trong mái nhà chung Khoa Địa lý - Địa chất tại Thượng Đình, cùng với những chuyển biến mạnh mẽ của khoa học và yêu cầu đổi mới đất nước, Khoa Địa chất bước vào một dấu mốc quan trọng. Ngày 21 tháng 10 năm 1996, Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội ký Quyết định số 435/TCCB, chính thức thành lập Khoa Địa chất độc lập. GS.TS.NGND. Trần Nghi được giao trọng trách Chủ nhiệm Khoa đầu tiên trong giai đoạn phát triển này.
Đây là bước ngoặt có ý nghĩa đặc biệt, mở ra thời kỳ phát triển mới với sự chủ động hơn trong tổ chức, đào tạo và nghiên cứu khoa học; tạo tiền đề để Khoa từng bước mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển đội ngũ, tăng cường hợp tác quốc tế và khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục đại học và nghiên cứu khoa học của đất nước.
“Từ những lớp học đơn sơ giữa núi rừng sơ tán đến một cơ sở đào tạo, nghiên cứu Địa chất ngày càng trưởng thành và hội nhập, mỗi dấu mốc lịch sử đều in đậm dấu ấn của những con người đã lặng thầm cống hiến. Đó chính là tài sản tinh thần quý giá, là truyền thống được trao truyền qua các thế hệ và cũng là nền tảng để Khoa Địa chất vững tin bước vào chặng đường phát triển tiếp theo” - PGS.TS. Nguyễn Tài Tuệ nhấn mạnh.
GS.TS. Lê Thanh Sơn, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường ĐHKHTN, ĐHQGHN phát biểu trong Lễ kỷ niệm 60 năm xây dựng và phát triển khoa Địa chất.
“Sáu thập kỷ qua, từ năm 1966, các thế hệ cán bộ, giảng viên và sinh viên Khoa Địa chất đã để lại những dấu ấn đáng trân trọng trong hành trình phát triển của Nhà trường. Bằng tri thức, bản lĩnh nghề nghiệp, tinh thần vượt khó và sự gắn bó với thực tiễn, các thế hệ người học đã và đang tiếp nối truyền thống, lan tỏa uy tín của Khoa và Nhà trường trên khắp mọi miền đất nước” – GS.TS. Lê Thanh Sơn nói.
GS.TS. Lê Thanh Sơn cũng chia sẻ niềm vui với thầy và trò Khoa Địa chất khi Cụm công trình đồ sộ “Địa chất trầm tích Việt Nam, lý luận và thực tiễn” của GS.TS. Trần Nghi và 45 đồng tác giả được đề nghị tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ đợt 7 năm 2026, đồng thời đề nghị Khoa Địa chất tập trung thực hiện tốt 3 định hướng trọng tâm trong thời gian tới, gồm:
Thứ nhất, tạo chuyển biến thực chất trong tuyển sinh và đào tạo, lấy chất lượng người học và nhu cầu phát triển của xã hội làm trọng tâm.
Thứ hai, định hướng nghiên cứu khoa học vào những vấn đề lớn, có ý nghĩa chiến lược đối với đất nước và thủ đô Hà Nội.
Thứ ba, xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, nâng cao vị thế khoa học và năng lực đổi mới sáng tạo.
Ban lãnh đạo khoa tri ân các thầy cô đặt nền móng cho sự phát triển của khoa, các thầy cô và lãnh đạo khoa tiêu biểu.
GS.TSKH.NGND Tống Duy Thanh, người thầy có mặt ngay trong năm khoa thành lập phát biểu cảm tưởng, chia sẻ những ký ức sâu sắc về chặng đường xây dựng và phát triển khoa, đồng thời gửi gắm niềm tin và kỳ vọng tới các thế hệ cán bộ, giảng viên và sinh viên hôm nay.
TS. Đàm Quang Minh, cựu sinh viên K1 Chương trình đào tạo Cử nhân khoa học tài năng Ngành Địa chất, Trưởng ban Điều hành chi hội cựu sinh viên Khoa Địa chất đại diện cựu sinh viên Khoa Địa chất phát biểu tri ân các thế hệ thầy cô giáo và cán bộ của Khoa.
Em Nguyễn Thị Huyền Trang, tân học viên cao học đại diện cho người học các khóa phát biểu, bày tỏ niềm tự hào khi được học tập dưới mái nhà chung Khoa Địa chất.
Ngay sau Lễ kỷ niệm, Hội thảo khoa học toàn quốc đã diễn ra với các báo cáo chuyên sâu, thu hút sự quan tâm lớn từ giới khoa học và các nhà quản lý.
1. PGS.TS. Nguyễn Văn Vượng, Bộ môn Địa chất, Khoáng sản và Năng lượng trình bày báo cáo với nội dung "Địa chất, Khoáng sản và Năng lượng trong kỷ nguyên số và trí tuệ nhân tạo". Báo cáo chỉ rõ mối quan hệ hai chiều giữa AI và địa chất: AI vừa là "khách hàng" tiêu thụ điện năng và khoáng sản chiến lược, vừa là công cụ đột phá giúp rút ngắn thời gian và chi phí thăm dò tài nguyên. Nhóm tác giả nhấn mạnh AI không thay thế mà đóng vai trò "khuếch đại trí tuệ" cho nhà địa chất, đồng thời đề xuất Việt Nam cần củng cố hạ tầng dữ liệu và đào tạo nhân lực liên ngành.
2. ThS. Nguyễn Trung Hiếu, Trung tâm Nghiên cứu tìm kiếm thăm dò và Khai thác dầu khí trình bày báo cáo: "Chuyển đổi số trong thăm dò và khai thác dầu khí – Thực tế triển khai ở Viện Dầu khí Việt Nam (VPI)".
3.PGS.TS. Nguyễn Thị Thu Hà (Bộ môn Quản lý và Phát triển Tài nguyên) trình bày báo cáo "Tiềm năng ứng dụng dữ liệu viễn thám và không gian trong phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững ở đồng bằng sông Cửu Long".
4. TS. Nguyễn Văn Thắng (Công ty PVEP Sông Hồng) trình bày báo cáo về "Bối cảnh toàn cầu và tầm quan trọng trong chiến lược của lưu trữ và giám sát lưu trữ CO₂".
5.TS. Dương Thị Toan (Bộ môn Địa kỹ thuật và Địa chất môi trường) trình bày báo cáo về "Thách thức và giải pháp trong công tác phòng chống và cảnh báo trượt lở quy mô lớn". Báo cáo đề xuất các phương pháp đánh giá địa kỹ thuật và mô hình hóa nhằm cảnh báo sớm nguy cơ sạt lở đất đá ở vùng núi Việt Nam.
6. TS. Nguyễn Văn Hướng (Bộ môn Trầm tích và Địa chất biển) trình bày báo cáo "Tiến hóa môi trường vùng cửa sông Bạch Đằng trong Holocen muộn: Bằng chứng trầm tích, địa mạo và niên đại”.
Lễ kỷ niệm 60 năm truyền thống Khoa Địa chất và Hội thảo khoa học toàn quốc đã khép lại thành công rực rỡ. Sự kiện không chỉ tôn vinh các giá trị truyền thống tốt đẹp mà còn tạo sự gắn kết giữa các thế hệ thầy và trò, tạo động lực mạnh mẽ để tập thể cán bộ, giảng viên và sinh viên của Khoa tiếp tục đoàn kết, sáng tạo, làm chủ công nghệ số, vươn tới những đỉnh cao mới trong khoa học, đóng góp thiết thực cho sự nghiệp phát triển bền vững của đất nước.
PGS.TS. Ngạc An Bang, Phó Hiệu trưởng Trường ĐHKHTN phát biểu khai mạc Hội thảo Khoa học toàn quốc.
